داشت به افق غيب نزديك مىشد و خودش فرمود : در نزديكيهاى بعثت خودم اول زياد خواب مىديدم ، خوابهايى كه يَأْتى كَفَلَقِ الصُّبْحِ انطباق و تعبير و وقوعش مثل صبح روشن و صادق بود ، يعنى اگر در عالم رؤيا جريانى را مربوط به مكانهاى دور يا زمانهاى آينده مىديدم درست مثل اين صبح صادق راست و صادق بود و عين آن واقع مىشد . راجع به اينها فعلًا بحث نمىكنيم ، اين قدر مىدانيم فرشتهء الهى براى اولين بار در بيدارى بر آن حضرت ظاهر مىشود : اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذى خَلَقَ . خَلَقَ الْانْسانَ مِنْ عَلَقٍ . اقْرَأْ وَ رَبُّكَ الْاكْرَمُ . الَّذى عَلَّمَ بِالْقَلَمِ « 1 » . در اين دستورها فقط به او مىگويد بخوان ؛ زبان روحش را باز مىكند . رسول اكرم از كوه حرا به زير مىآيد ، بعد به خانهء خديجه مىرود . حالتش عادى نيست ، كأ نّه يك حالت ارتعاشى تمام بدنش را فرا گرفته است ، به خديجه مىفرمايد : دَثِّرينى مرا بپوشان تا استراحت كنم ، همين‌كه مىخواهد استراحت كند باز همان حالت تكرار مىشود : يا ايُّهَا الْمُدَّثِّرُ . قُمْ فَانْذِرْ « 2 » . پشت سر اقْرَأْ ، يا ايُّهَا الْمُدَّثِّرُ مىآيد . اول به او گفتند بخوان ، با گفتن بخوان خوانا شد ، آن خوانايى كه خدا مىخواست بشود . تا رفت آرامشى پيدا كند ، به او گفتند : قُمْ فَانْذِرْ برخيز دعوت خودت را ابلاغ كن . دعوت پيغمبر چه بود ؟ اسلام . اسلام چيست ؟ يك درخت عظيم با ريشه‌هاى زياد ، تنه ، شاخه‌هاى زياد ، برگهاى زياد و ميوه‌هاى زياد . پيغمبر وقتى در ميان مردم آمد از كجا شروع كرد ؟ فريادش را كه بلند كرد از كجا و ابتداى كارش از چه بود ؟ آيا به مردم گفت : ايها الناس ! دروغ نگوييد ؟ بله « دروغ نگوييد » جزء تعليمات اسلام است اما تعليمات اسلام از « دروغ نگوييد » شروع نشد . آيا گفت غيبت نكنيد ؟ خير ، از « غيبت نكنيد » شروع نشد . گفت نماز بخوانيد ؟ زكات بدهيد ، انفاق كنيد ؟ از اينها شروع نشد . غسل جمعه بجا بياوريد ؟ ناخنهايتان را بگيريد ؟ از اينها شروع نشد . اينها در درجات خيلى بعد قرار گرفته است . ببينيد پيغمبر كه در ميان مردم ظاهر مىشود دعوتش از چه نقطه‌اى آغاز مىشود ، حسن مطلع و حسن ابتدا را ببينيد ! وقتى كه در ميان مردم مىآيد فرياد مىكند : ايُّهَا النّاس ! قولوا لا الهَ الَّا اللَّهُ تُفْلِحوا معبودى جز خدا نيست ، لايق پرستشى جز خدا نيست ، لايق تعظيم و تكريمى جز

--> ( 1 ) . علق / 1 - 4 . ( 2 ) . مدّثّر / 1 و 2 .